Ο πόνος είναι μηχανισμός επιβίωσης: Μαθαίνουμε πολύ γρήγορα και πολύ εύκολα να αποφεύγουμε τον πόνο, ώστε να απομακρυνθούμε από κάτι που μπορεί να μας βλάψει, και ταυτόχρονα να μην εμποδίσουμε τον οργανισμό να θεραπεύσει πληγές και τραύματα που ήδη έχουν προκληθεί. Υπάρχουν περιπτώσεις όμως που ο πόνος είναι χρόνιος, είτε επειδή οφείλεται σε κάποια χρόνια πάθηση, είτε επειδή η ικανότητα αυτοϊασης του οργανισμού δε μπορεί να θεραπεύσει ολοκληρωτικά κάποιο τραύμα, είτε έχει ψυχολογική προέλευση.
Στις περιπτώσεις αυτές μπορεί να βοηθήσει η υπνοθεραπεία, μεταβάλλοντας την αίσθηση του πόνου και ανακουφίζοντάς τον, σε βαθμό που να μην αποτελεί πρόβλημα για το άτομο, οδηγώντας το σε μια πολύ πιο φυσιολογική κατάσταση με πολύ καλύτερη ποιότητα ζωής. Υπάρχουν δεκάδες μελέτες που αποδεικνύοουν την αποτελεσματικότητα της υπνοθεραπείας σε περιπτώσεις χρόνιου πόνου, από την ινομυαλγία (Zech et. al, 2017), το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (Whorwell, 2008) (Webb et.al, 2007) , τις ημικρανίες (Gysin et.al, 1994), την οσφυαλγία (Rizzo et.al, 2018) (Ruan et.al, 2022), μέχρι και τον τερματικό καρκίνο (Eaton et.al, 2022).
Ο ασθενής μαθαίνει, μέσα από μια διαδικασία βαθιάς χαλάρωσης, μέσω της οποίας οδηγείται σε κατάσταση ύπνωσης, να ερμηνεύει την αίσθηση του πόνου διαφορετικά, να τον μετασχηματίζει, να αντιλαμβάνεται τον πόνο ως ερμηνεία του εγκεφάλου σε σήματα του νευρικού συστήματος και όχι ως αντικειμενική πραγματικότητα.
Βασική προϋπόθεση για την ορθή χρήση της υπνοθεραπείας στη διαχείριση του πόνου είναι να υπάρχει σχετική ιατρική διάγνωση: ο υπνοθεραπευτής δεν έχει το δικαίωμα να βοηθήσει στο να “καλυφθεί” κάποιος πόνος του οποίου δεν έχει βρεθεί η αιτιολογία, καθώς αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε επιδείνωση της υγείας του ατόμου.