Φοβίες & PTSD

Μια από τις πιο συνηθισμένες αντιδράσεις που η υπνοθεραπεία αντιμετωπίζει γρήγορα και αποτελεσματικά είναι οι φοβίες, όπως και το μετατραυματικό στρες.

Η φοβία είναι μια αντίδραση του ασυνείδητου απέναντι σε κάτι που βίωσε το άτομο, και είχε σαν αποτέλεσμα την έκθεση σε πόνο, τραυματισμό, φόβο ή έντονο στρες.

Για παράδειγμα, το χτύπημα που προέκυψε από το πέσιμο από μια σκάλα, οδήγησε σε πόνο που το ασυνείδητο κατέγραψε, και στιγμιαία δημιούργησε μια αντίδραση φόβου σχετικά με τις σκάλες. Πρέπει να αντιληφθούμε ότι το ασυνείδητό μας δε λειτουργεί με σκοπό να μας μπλοκάρει από το να λειτουργούμε, αλλά με σκοπό να μας προστατέψει.

Επίσης, ότι το ασυνείδητο δε λειτουργεί ζυγίζοντας τις αποφάσεις με κριτήριο την καλύτερη λύση, αλλά την ασφάλειά μας. Αν το να φοβάται κανείς τις σκάλες θα τον εμποδίσει να ξαναχτυπήσει και να ξαναπονέσει, είναι μια λύση που καλύπτει το κριτήριο της ασφάλειας, αλλά μια λύση σαφώς προβληματική, καθώς κάθε φορά που η φοβία ενεργοποιείται, το ασυνείδητο λαμβάνει το μήνυμα της αποτελεσματικής προστασίας! (Hammond, 2010 και Spiegel, 2018)

Αντίστοιχα, το μετατραυματικό στρες είναι η αναβίωση από το ασυνείδητο μιας τραυματικής κατάστασης με αφορμή (trigger) κάποιο στοιχείο που ήταν παρόν στο αρχικό τραυματικό επεισόδιο, και στο οποίο το άτομο δε μπόρεσε να προστατευτεί αποτελεσματικά, νιώθοντας αβοήθητο, ευάλωτο και απροστάτευτο, και τελικά τραυματισμένο.

Η υπνοθεραπεία βοηθά τον θεραπευόμενο να ανακαλέσει το γεγονός χωρίς επανατραυματισμό, να αποσυνδέσει τη συναισθηματική φόρτιση και να ανακτήσει τον έλεγχο του σώματος και της μνήμης του.
Πώς δρα η υπνοθεραπεία σε φοβίες και PTSD

Η διαδικασία επικεντρώνεται στη δημιουργία μιας κατάστασης βαθιάς χαλάρωσης και ασφάλειας, μέσα στην οποία ο θεραπευτής καθοδηγεί το άτομο να:

Εντοπίσει το αρχικό γεγονός ή την εσωτερική εικόνα που πυροδότησε τον φόβο.
Επαναπλαισιώσει τη μνήμη, βλέποντάς την από θέση δύναμης και όχι απειλής.
Επαναπρογραμματίσει το υποσυνείδητο ώστε να ανταποκρίνεται με ηρεμία αντί φόβου.
Ενισχύσει το αίσθημα ελέγχου και αυτοπροστασίας στην καθημερινότητα.

Μελέτες των Kirsch (1995), Yapko (2011) και Elkins (2015) έχουν δείξει ότι η υπνοθεραπεία επιφέρει σημαντική μείωση του φόβου, των εφιαλτών και των σωματικών αντιδράσεων σε άτομα με PTSD και φοβίες, συχνά σε μικρότερο χρόνο από τις κλασικές γνωσιακές θεραπείες.
Κλινικά δεδομένα

Kirsch et al. (1995) – Διαπίστωσαν μείωση των συμπτωμάτων PTSD έως 50% μετά από 6 συνεδρίες υπνοθεραπείας, με παράλληλη αύξηση της αυτορρύθμισης και του ελέγχου.
Elkins et al. (2015) – Κατέδειξαν βελτίωση στον ύπνο και μείωση εφιαλτών σε ασθενείς με τραυματικές εμπειρίες.
Hammond (2010) – Εντόπισε ότι η υπνοθεραπεία αυξάνει τη νευρωνική συνδεσιμότητα στον προμετωπιαίο φλοιό, ενισχύοντας τη γνωστική διαχείριση φόβου.

Τα δεδομένα αυτά υποστηρίζουν την άποψη ότι η ύπνωση δεν ηρεμεί απλώς το άτομο· αλλάζει τον τρόπο που ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται τον φόβο.
Η επανασύνδεση με την ασφάλεια

Η υπνοθεραπεία βοηθά τον νου και το σώμα να ξαναμάθουν ότι είναι ασφαλές να ηρεμήσουν.

Το τραύμα δεν “σβήνεται”, αλλά μεταμορφώνεται — από πηγή φόβου σε εμπειρία και πηγή γνώσης που ενσωματώνεται και δεν ελέγχει πλέον τη ζωή του ατόμου.

Η διαδικασία αυτή επαναφέρει την εμπιστοσύνη, τη σταθερότητα και την αίσθηση ότι “ο φόβος δεν με ορίζει πια”.